Kaç yılda bir yıkanmalı?
Düzenli kullanılan yorgan için genel yaklaşım iki-üç yılda bir. Ama tek doğru aralık yok; kullanıma bağlı:
- Yorgan hep nevresim içindeyse aralık uzar.
- Nevresimsiz kullanılıyorsa ter ve toz doğrudan yüne işler; aralık kısalır.
- Uzun süre sandıkta kalmış yorganı kullanmadan önce yıkatın.
Kir her zaman gözle görülmez. Sararma, ağırlaşma ve açıldığında gelen kapalı koku, yorgan yıkama vaktinin geldiğini gösterir.
Evde yıkanır mı?
Önermiyoruz; sebebi de şu:
- Keçeleşme. Ovalama, makine devri ve sert deterjan yünü keçeleştirir. Keçeleşen yün bir daha açılmaz.
- Ağırlık. Islak yün, kuru halinin kat kat üstüne çıkar. Ev makinesi bu yükü döndüremez; döndürse de yün tamburda bir köşeye çöker.
- Kuruma. Yorganın kalın yerleri ev şartlarında günlerce ıslak kalır. İçeride kalan nem koku ve küf yapar; dışarıdan bakınca kuru görünür.
Yorganı sökmeden yıkamak da çare değil: yün içeride öbeklenir, yorgan bir daha düzelmez. Bu iş sökmeyle başlar; onun için atölye işidir.
Yazın nasıl saklanır?
- Tam kuru kaldırın. Kaldırmadan önce birkaç saat havalandırın.
- Bez torba kullanın. Pamuklu torba nefes alır. Naylon poşet nemi içeride tutar.
- Vakumlamayın. Vakumlu poşet yer kazandırır ama yünü ezer.
- Serin ve kuru yere koyun. Rutubetli bodrum olmaz, cam önü olmaz.
- Üstüne yük koymayın. Ağırlık yünü yatırır.
Günlük alışkanlıklar
- Sabah hemen toplamayın. Yorganı yarım saat açık bırakın; gece aldığı nemi versin.
- Ara ara silkeleyin. Yünün bir köşeye kaymasını geciktirir.
- Yılda birkaç kez gölgede havalandırın. Gölge ve rüzgâr yeter.
Yıkama mı gerekiyor, köpüme mi?
İkisi ayrı dertlerin ilacı:
- Yorgan kirlenmişse — sararmış, ağırlaşmış, kokuyorsa — yıkama gerekir.
- Yorgan temiz ama yünü öbeklenmiş, yassılaşmışsa sorun kir değildir. O yorganın sökülüp yününün çırpılması, yeniden dizilmesi ve köpüme yapılması — yani dikilmesi — gerekir.
Emin değilseniz WhatsApp'tan fotoğraf gönderin, bakıp söyleyelim: 0538 545 81 66.